ციფრული ტოკენების ბრუნვის რეგულირება
2020 წლიდან საქართველო მყარად ინარჩუნებს ერთ-ერთი ლიდერის პოზიციას კრიპტოინვესტიციების მოზიდვის თვალსაზრისით. ამას ხელი შეუწყო მაინინგისთვის ელექტროენერგიის ხელმისაწვდომმა ფასებმა და ციფრული აქტივებით ოპერაციებზე მკაცრი შეზღუდვების არარსებობამ. თუმცა 2022 წლის შემოდგომიდან სიტუაცია შეიცვალა: მიღებულ იქნა პირველი კანონი კრიპტოვალუტების შესახებ, რომელმაც მაინერებისა და ინვესტორებისთვის საბაზისო საგადასახადო ნორმები დაადგინა.
2023 წლის 1 სექტემბრიდან ქვეყანაში მოქმედებს ევროპული VASP რეგლამენტის ადგილობრივი ანალოგი. კანონი არ კრძალავს კრიპტოვალუტების გამოყენებას, მაგრამ ბირჟებისა და საინვესტიციო კომპანიების საქმიანობას უფრო გამჭვირვალეს ხდის. ყველა ორგანიზაცია ვალდებულია აკონტროლოს ტრანზაქციები და აცნობოს საეჭვო აქტივობის შესახებ, რომელიც შეიძლება დაკავშირებული იყოს ფულის გათეთრებასთან ან ტერორიზმის დაფინანსებასთან.
სახელმწიფოს დამოკიდებულება კრიპტოს მიმართ საქართველოში
კრიპტოვალუტა კვლავ პოპულარულია ინვესტორებს შორის. საქართველოს ეროვნული ბანკი ბლოკჩეინზე დაფუძნებული ციფრული ლარის, ანუ CBDC-ის, გაშვების იდეას ავითარებს, რაც აჩვენებს სახელმწიფოს სურვილს, ციფრული აქტივები ქვეყნის ფინანსურ სისტემაში ინტეგრირდეს.
აქტიურად ვითარდება თავისუფალი ინდუსტრიული ზონები თბილისში, ქუთაისსა და ფოთში. ისინი მიმზიდველ პირობებს სთავაზობენ მაინინგსა და კრიპტობირჟების საქმიანობას.
რა არის თავისუფალი ინდუსტრიული ზონა
თავისუფალი ინდუსტრიული ზონები არის სპეციალური ტერიტორიები, სადაც კრიპტოლიცენზიის მიღება ხელსაყრელი საგადასახადო და რეგულაციური პირობებით არის შესაძლებელი. დღეს ასეთი ზონები იძლევა შესაძლებლობას:
· ჩაერთოს ექვაირინგი ფიატთან სამუშაოდ;
· გამოიცეს ციფრული ვალუტები, რომლებიც ზონის შიგნით საგადახდო საშუალებად არის აღიარებული;
· განხორციელდეს ოპერაციები როგორც კრიპტოვალუტაში, ისე ფიატში.
ამ ქალაქებში განთავსებულია კრიპტომატებიც, სადაც ტოკენების გაცვლა შესაძლებელია. მსხვილი ტრანზაქციები პიროვნების სავალდებულო ვერიფიკაციას მოითხოვს, მაგალითად პასპორტით ან ბინადრობის მოწმობით.
კრიპტოვალუტის გაყიდვისას დაბეგვრა
ფიზიკური პირები გადასახადს იხდიან მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ კრიპტოოპერაციებიდან შემოსავალს საქართველოს ტერიტორიაზე იღებენ. იურიდიული პირებისა და მაინერებისთვის მოქმედებს შემდეგი პირობები:
· არარეზიდენტებისთვის სიმძლავრეების გაყიდვისას დღგ არ გამოიყენება;
· დღგ გამოიყენება, თუ აღჭურვილობა არარეზიდენტისგან არის შეძენილი ან გარიგება რეზიდენტებს შორის ხორციელდება;
· საშემოსავლო გადასახადი წმინდა მოგების 10%-ს შეადგენს.
როგორ გავცვალოთ კრიპტოვალუტა საქართველოში კანონიერად
2026 წლის იანვრის მდგომარეობით, კრიპტოვალუტები ოფიციალურ საგადახდო საშუალებად არ არის აღიარებული, თუმცა მათი გამოყენება ნებადართულია როგორც რეზიდენტებისთვის, ისე არარეზიდენტებისთვის. გაცვლა შესაძლებელია შემდეგი გზებით:
· კრიპტომატებით;
· ლიცენზირებული გადამცვლელი პუნქტებით;
· კრიპტობირჟებით.
GeCrypto აგრძელებს კრიპტოვალუტის ნაღდ ფულზე გაცვლის მომსახურების მიწოდებას თბილისში. კომპანიამ 2024 წლის მარტში მიიღო ოფიციალური VASP ლიცენზია, რაც კლიენტებისთვის ხელსაყრელ პირობებსა და მინიმალურ ბიუროკრატიას უზრუნველყოფს.
დასკვნა
მიუხედავად იმისა, რომ საქონლისა და მომსახურების გადასახდელად კრიპტოვალუტის გამოყენება შეზღუდულია, 2026 წელს ციფრული აქტივები საქართველოში კვლავ ლეგალურ და ხელმისაწვდომ ინსტრუმენტად რჩება ინვესტირებისა და გაცვლისთვის.